Poollicht op Jupiter

Wie dacht dat er enkel poollicht op Aarde voorkomt heeft het goed mis, op de planeet Jupiter is er af en toe ook poollicht te zien, maar niet door de zon! Met behulp van de Hubble ruimtetelescoop is men tot de conclusie gekomen dat de maan Io van Jupiter geladen deeltjes van de vulkanen de ruimte inspuwt. Io straalt geladen deeltjes uit van de vulkanische activiteit langsheen een onzichtbare stroom van geladen deeltjes die een 'fluxbuis' wordt genoemd. De deeltjes volgen dan het magnetisch veld van Jupiter naar de polen. Daar komen ze in aanraking met de atmosfeer en veroorzaken daar het poollicht.

De kleuren van poollicht

Poollicht wordt meestal gezien in groene kleuren in de noordelijke regio's en heeft meer een rode kleur wanneer er poollicht is in België en Nederland. Deze kleuren variëren van rood naar roze, blauw naar paars en van lichte naar donkere kleuren. De reden dat poollicht diverse kleuren vertoont, is te wijten aan onze atmosfeer.

Stralingsgordels

De beweging van elektrische ionen en elektronen doorheen de ruimte is sterk beperkt door het magnetisch veld. De basismodus is de draaiing rond de magnetische veldlijnen, terwijl deze tegelijkertijd glijden langsheen deze lijnen en de deeltjes een spiraal pad geven. Bij typische veldlijnen, verbonden met de Aarde aan beide einden, zal deze beweging de deeltjes weldra in de atmosfeer doen leiden waar deze in botsing komen en hun energie verliezen. Een toegevoegde eigenschap van gevangen beweging voorkomt meestal dat dit gebeurd: de glijdende beweging vertraagt als de deeltjes in een gebied komen waar het magnetisch veld sterk is en zelfs kan stoppen en omkeren. Het is net alsof deze deeltjes afgeweerd worden van zulke gebieden, een interessant contrast met ijzer, die aangetrokken wordt wanneer het magnetisch veld sterk is.

De dynamische magnetosfeer: Magnetische stormen

Substormen worden enkel geobserveerd in de poollichtgordel, magnetische stormen zijn een wereldwijd fenomeen. Hun magnetische verstoring op de grond is kleiner maar de elektrische stromen die het produceert zijn nog veel sterker, ze bevinden zich enkel verder, in de stroom van de ring, op een paar aardstralen ver. Als de storm begint, verse ionen komen in de stroom van de ring uit het plasmaveld en verhogen de intensiteit, wanneer de storm verzwakt zullen de meeste nieuwe ionen verdwijnen, meestal door botsing met zuurstofatomen in de bovenste luchtlagen van de atmosfeer.

De dynamische magnetosfeer: Dynamo's

In het alledaagse leven kennen we deze dynamo's om elektriciteit te produceren voor een fietslicht. Het is een apparaat dat de beweging van een machine omzet naar elektrische energie, de term is al wat ouder en in de moderne tijd gebruiken we steeds meer het woord generator die elektriciteit opwekt. Dynamo's vereisen een elektrisch circuit waarin een deel beweegt rond een magnetisch veld, terwijl een ander deel in rusttoestand is of zich uitsteekt boven het veld. De eerste dynamo werd door Faraday gemaakt, in zijn circuit zat een schijf die draaide in een magnetisch veld en een niet draaiende draad die de schijf raakte in de as en aan de rand. Jammergenoeg is de Faraday dynamo het beste in het produceren van grote stromen met kleine spanning, waarvoor weinig praktische toepassingen bestaan.

De dynamische magnetosfeer: Electrische stromen uit de ruimte

Poollicht strekt zich meestal uit naar de oost-westelijke richting. Birkeland, een Noorse wetenschapper, gelooft dat de substormen horizontaal tegen hen instromen, in verbinding met de ruimte aan het einde van de bogen. Satellieten bevestigen dat de elektrische stromen de atmosfeer inderdaad binnendringen vanuit de ruimte, horizontaal vloeien over een bepaalde afstand en dan terug weggaan en alhoewel hun structuur veel verschilt van Birkland's model, zijn deze nu bekend als de Birkeland stromen.

De dynamische magnetosfeer: De magnetische substormen

De omgeving van het aardmagnetisch veld is zelden rustig, nu en dan heeft het te maken met magnetische stormen, een verstoring in het magnetische veld die overal ter wereld kan geobserveerd worden en kan meerdere dagen aanhouden. De storm wordt vergezeld van de befaamde Aurora Borealis, die af en toe zich verder uitstrekt dan de zone waar poollicht zich haast altijd voordoet.

Wat is de zonnewind?

De eerste vaststelling dat de zon een wind uitstootte, kwam van de staart van kometen die zich altijd weg van de zon richten. Kepler dacht in de jaren 1600 dat deze staarten er kwamen door de druk van zonlicht. Inmiddels weten we dat kometen ook ionenstaarten hebben die in hun eigen spectraallijnen schijnen, niet enkel in gebroken zonlicht.

Dit gebeurde vandaag in 1938

Het gebeurde toen

De Amerikaanse astronoom Seth Barnes Nicholson ontdekt vanop het Mount Wilson Observatory in Californië de Jupitermaan Carme. Deze maan heeft een gemiddelde diameter van ongeveer 23 kilometer en werd vernoemd naar Carme uit de Griekse mythologie, de moeder van Britomartis van wie Zeus de vader was. Doordat Carme enkel werd onderzocht met telescopen op Aarde en er nog geen ruimtetuigen langs vlogen, is er weinig bekend over deze kleine maan.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Messier 79

Messier 79
M79 is een bolvormige sterrenhoop in het verwaarloosde en minder bekende sterrenbeeld Lepus (Haas). Doordat de meeste waarnemers de nabijgelegen bekende Orionnevel verkennen, hebben slechts weinigen deze bolhoop ooit gezien.…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken